Damian Tomanek

adwokat

Jestem absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1999r. prowadzę wraz z żoną praktykę adwokacką. Od 2006r., tj. od czasu kiedy przepisy w tym zakresie zaczęły obowiązywać w Polsce, zajmuję się w praktyce Europejskim Nakazem Aresztowania. W tym czasie przebrnąłem przez góry ludzkich problemów i przyprowadziłem do spokojnej przystani dziesiątki osób które porwał sztorm polskiego wymiaru sprawiedliwości...
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Odmowa wydania Polaka poszukiwanego europejskim nakazem aresztowania

Damian Tomanek        14 listopada 2021        Komentarze (0)

Europejski nakaz aresztowania działa nie tylko w krajach wchodzących w skład Unii Europejskiej ale również w krajach które do Unii nie należą.  Tak jest między innymi z Norwegią, Wielką Brytanią, Szwajcarią itd. W Norwegi nastąpiła odmowa wydania Polaka poszukiwanego europejskim nakazem aresztowania.

To co się dzieje w polskim wymiarze sprawiedliwości obserwowane jest z uwagą przez społeczność sędziowską w różnych krajach. W rezultacie przekłada się w to w sposób bezpośredni na zaufanie, a raczej jego brak do polskich sądów.

Orzeczenie sądu norweskiego

Jak opisuje tygodnik Wprost norweski Sąd Rejonowy w Vestfold odmówił realizacji wydanego w Polsce europejskiego nakazu aresztowania na podstawie którego miał zostać przekazany obywatel naszego kraju, podejrzany o szereg przestępstw narkotykowych.

Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskakuje swoją obszernością i szczegółowością. Sąd w Vestfold przyznaje, że formalne warunki jakim ma odpowiadać ENA zostały spełnione, jednakże o odmowie  wydania Polaka zadecydowały wątpliwości, co do stanu praworządności w Polsce.

Odmowa wydania Polaka poszukiwanego europejskim nakazem aresztowaniaSąd wymienia prawie wszystkie „grzechy” reformy sądownictwa, które doprowadził do utraty zaufania wobec polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Możemy tam znaleźć odwołania do orzecznictwa  Trybunału Sprawiedliwości  Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a w szczególności do nieprzestrzegania przez polskie władze orzeczenia nakazującego zamrożenie działania Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

Sąd norweski wykazał się znajomością wydanej w Polsce tzw. „ustawy kagańcowej” jak również orzeczeń  Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej. To ostatnie gremium ma na swoim koncie tak dużo ekstraordynaryjnych wyroków, że transmisja telewizyjna z jego rozpraw powinna być opatrzona paskiem „przepraszamy za usterki.”

Wracając do orzeczenia sądu norweskiego, to zawiera ono  całe spektrum argumentów, które adwokat zagraniczny może wykorzystać w innych sprawach, powołując się na casus Sądu Rejonowego Vestfold.

***

Po przeczytaniu „Odmowa wydania Polaka poszukiwanego europejskim nakazem aresztowania”, może zainteresuje Cię:

  1. Polacy poszukiwani europejskim nakazem aresztowania
  2. Po ilu latach przestaje działać ENA
  3. Jak odsiedzieć polski wyrok za granicą

Photo by Trnava University on Unsplash

Przedawnienie

Damian Tomanek        01 listopada 2021        Komentarze (0)

PrzedawnienieW ostatni weekend nastąpiła zmiana czasu z letniego na zimowy, w związku z tym postanowiłem coś napisać o upływającym czasie.

Chodzi oczywiście o coś, co wiąże się z tematem europejskiego nakazu aresztowania lub trochę szerzej z tematem karalności.

Średnio rozgarniętemu człowiekowi wydaje się, że czas płynie, a po upływie określonej ilości tego czasu następuje przedawnienie.

Traktując sprawę w dużym uproszczeniu można powiedzieć, że mamy dwa rodzaje przedawnienia.

Przedawnienie karalności popełnionego przestępstwa

Z przedawnieniem karalności mamy do czynienia wówczas gdy ktoś popełnił przestępstwo ale nie zapadł jeszcze wyrok.  Więcej możesz przeczytać tutaj.

Z artykułu 101 kodeksu karnego dowiadujemy się, że: „Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:

1) 30 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa

2) 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię;

2a) 15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat;

3) 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata;

4) 5 – gdy chodzi o pozostałe występki.”

Przedłużenie przedawnienia karalności popełnionego przestępstwa

Natomiast art. 102 kodeksu karnego powoduje przedłużenie przedawnienia karalności albowiem stanowi, że jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.

Przedawnienie wykonania kary orzeczonej wyrokiem

Z przedawnieniem wykonania kary mamy do czynienia wówczas gdy zapadł już prawomocny wyrok i należy go wykonać. Więcej możesz przeczytać tutaj.

Sprawę tą reguluje art. 103 kodeksu karnego który mówi, że: „nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło lat:

1)  30 – w razie skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat albo karę surowszą;

2) 15 – w razie skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat;

3) 10 – w razie skazania na inną karę.”

Przedłużenie przedawnienia wykonania kary orzeczonej wyrokiem

Mamy jeszcze artykuł 15 § 3 kodeksu karnego wykonawczego który daje sądowi podstawę prawną do wydłużenia okresu przedawnienia albowiem mówi, że:

„Zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba że skazany uchyla się od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może przekroczyć 10 lat.”

Zablokowanie przedawnienia

Skoro zatem pisałem już kilkakrotnie o przedawnieniu, to po co poruszam ten temat po raz kolejny?  Ano jest ku temu okazja i to nie tylko z powodu zmiany czasu z letniego na zimowy. W rządzonej przez obecną władzę Polsce czas się nie tylko  zmienia ale i zatrzymuje.

Mamy od półtora roku epidemię COVID 19. Mimo to sądy działają normalnie, prokuratura działa normalnie, policja działa normalnie, zakłady karne i areszty również działają normalnie. Jakiś geniusz wpadł jednak na niezbyt normalny pomysł i wstrzymał całkowicie bieg terminów przedawnienia uzasadniając to stanem zagrożenia epidemicznego.

Takie rozwiązanie mogłoby być  uzasadnione w czasie całkowitego lockwown-u. Jednak trudno w tym znaleźć choć odrobinę zdrowego rozsądku w sytuacji gdy wszystkie instytucje wymiaru sprawiedliwości działają normalnie.

Zmiany w ustawie

W dniu 22.6.2021 r. weszła w życie ustawa z 20.4.2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1023), na podstawie której w ustawie z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, dalej: Koronawirus), wprowadzono przepis art. 15zzr1, zgodnie z którym:

  • w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe (ust. 1),
  • okresy, o których mowa w ust. 1, liczy się od 14.3.2020 r. – w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, oraz od 20.3.2020 r. – w przypadku stanu epidemii.

Omawiana nowelizacja zawiera przepis przejściowy (art. 7), do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz kar orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o przedawnieniu w brzmieniu nadanym tą ustawą, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Mamy stan zagrożenia epidemicznego i nikt nie wie kiedy się skończy.

To bardzo fajnie, że rządzący walczą z COVID-19 za pomocą wstrzymania upływu terminów przedawnienia. Jeżeli dodamy do tego krzyżowanie palców na widok polityków, spluwanie przez lewe ramię i wieszanie podków na drzwiach, to sukces w walce z COVID-19 wydaj się być murowany.

Myślę, że za niedługo będziemy mogli przekonać się, iż PIS nie tylko jest w stanie czas zatrzymać ale może go również cofnąć. Niejaki poseł Kaleta z mównicy sejmowej powiedział: „Ja chcę być w średniowieczu, bo to normalny czas naszej polskość.” Więcej możesz przeczytać  tutaj.

Nie mogę się już doczekać powrotu tego „normalnego” czasu i rozszerzenia katalogu kar o: łamania kołem, wbijanie na pal, ćwiartowanie, palenie na stosie itd. Skoro rządzą nami kanibale postępu, to szansa na takie zmiany w polskich przepisach jest co raz bardziej realna. Ciekawe czy te kary będą ulegały przedawnieniu?

Może zainteresować Cię jeszcze:

  1. Przedawnienie wykonania wyroku łącznego
  2. Po ilu latach przestaje działać ENA

Zatrzymanie w Polsce na podstawie zagranicznego ENA

Damian Tomanek        18 października 2021        Komentarze (0)

Zatrzymanie w Polsce na podstawie zagranicznego ENAObecnie polskie służby specjalne zaangażowane są w ochronę granicy z Białorusią. Nie oznacza to jednak, że nic innego ich nie interesuje.

Jak wynika z doniesień prasowych, mur oddzielający Polskę od Białorusi o długości 418 km będzie kosztował ok 2 miliardy złotych.

Z powyższego wynika, że jeden kilometr ogrodzenia będzie warty niecałe 5 milionów złotych.

Domniemywać zatem należy, że tak drogi  mur będzie zrobiony ze szczerego złota i dopiero wówczas służby nie będą się zajmowały niczym innym poza jego pilnowaniem.

No, ale kto bogatemu zabroni. Jak zapewniał w telewizji Prezes NBP Polska ma nieprzebrane pokłady pieniędzy, a i narodowe rezerwy złota z Londynu do Polski już przybyły.

Póki co Polska Policja  zajmują się również sprawami nieco mniej doniosłymi, a w tym osobami poszukiwanymi, które przekroczyły granicę na Odrze. Z reguły piszę o osobach, które narozrabiały w Polsce i uciekły na zachód.

Europejski nakaz aresztowania działa jednak również w drugą stronę. Działa bardzo skutecznie  w stosunku do osób, które narozrabiały za granicą i wróciły do Polski.

Zatrzymanie w Polsce na podstawie zagranicznego ENA

Całkiem niedawno Polska Policja namierzyła w Mysłowicach obywatela naszego kraju, który był poszukiwany europejskim nakazem aresztowania wydanym w Hiszpanii.

Jak nam donosi „Gazeta Wyborcza”- więcej możesz przeczytać tutaj – niejaki Daniel J. zarabiał na życie handlując narkotykami na Półwyspie Iberyjski.

Gdy o jego biznesie dowiedział się Seccion de Fujitios-UDYCO (to taki hiszpański wydział  do walki z przestępczością zorganizowaną i narkotykową) nasz bohater spakował manatki i przeniósł się na Śląsk.

Jakież musiało być jego zdziwienie, gdy pewnego jesiennego ranka zapukało do niego CBŚP z zaproszeniem do aresztu. Teraz musi liczyć na dobrego adwokata, który dokona cudu. Cud może polegać na tym, że polski sąd odmówi jego wydania władzom Hiszpanii. Sprawa bardzo trudna ale możliwa do wygrania.

Jeżeli cud w Polsce się nie zdarzy to musi liczyć na cud w Hiszpanii, czyli na adwokata który w sposób profesjonalny zawalczy o jego „skórę”.

Mogą Cię zainteresować jeszcze:

  1. Kiedy sąd odmówi wydania ENA
  2.  Więzienie dla kobiet
  3. Wolność za pieniądze 
  4. Polacy poszukiwani europejskim nakazem aresztowania

 

Zmiany w przepisach o dowodach osobistych

Damian Tomanek        10 października 2021        Komentarze (0)

Zmiany w przepisach o dowodach osobistychJakiś czas temu pisałem o tym jak wyrobić dowód osobisty przez internet. Więcej możesz przeczytać tutaj.

Jeden ze sposobów dawał możliwość wyrobienia dowodu osobistego przez internet, za pośrednictwem profilu zaufanego.

Drugi ze sposobów pozwalał wyrobić dowód osobisty przez internet osobom które już wcześniej posiadały e-dowód. Na chwilę obecną możliwości te nie są już aktualne, ponieważ nastąpiły zmiany w przepisach o dowodach osobistych.

Unijne przepisy o dowodach osobistych

„Wielki Brat” chce jednak wiedzieć więcej i mieć też większą kontrolę nad społeczeństwem.

Tym razem jest to europejski „Wielki Brat”, który wydał  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się.

Polskie przepisy o dowodach osobistych

Zgodnie z w/w przepisami i Polska musiała dostosować swoją regulację do nowych wymagań.

Dowody osobiste z odciskiem palców to przejaw nowej procedury wydawania dokumentów tożsamości wprowadzonej ustawą z 14.4.2021 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1000).

Zmiany w warstwie graficznej

Wraca do łask podpis właściciela dowodu osobistego. Taki podpis już był kiedyś umieszczany na blankiecie dowodu osobistego. Po wprowadzeniu e-dowodu z tego zrezygnowano.

Dzisiaj wracamy do starych dobrych regulacji i wzór takiego podpisu będzie się znajdował w warstwie graficznej dowodu osobistego.

Zmiany w warstwie elektronicznej

Najważniejszą zmianą jest natomiast wprowadzenie do warstwy elektronicznej odcisków palców posiadacza dowodu osobistego. Niewątpliwie aby wyrobić dowód osobisty należy się udać do właściwego ze względu na miejsc zamieszkania urzędu gminy.

W wypadku braku możliwości dotarcia do urzędu np. ze względu na chorobę, urzędnik wraz z czytnikiem i komputerem dojedzie do zainteresowanego. Dojedzie on oczywiście w obrębie gminy w której jest zatrudniony.

Przepisy nie dają natomiast możliwości przekazania odcisków palców lub złożenia wzoru podpisu na odległość.

Zatem osoby mieszkające za granicą i poszukiwane europejskim nakazem aresztowania najprawdopodobniej nie będą miały zbyt dużych szans na wyrobienie nowego dowodu osobistego.

Ważność dotychczasowych dowodów osobistych

Na szczęście stare dowody osobiste zachowują swoją ważność na okres na jaki zostały wydane.

Dobra wiadomość jest również taka, że wyrobienie dowodu osobistego – tak jak dotychczas – jest nieodpłatne.

***

Po przeczytaniu: „Zmiany w przepisach o dowodach osobistych”, zapraszam również do lektury:

Kiedy sąd odmówi wydania ENA

Damian Tomanek        19 września 2021        Komentarze (0)

Czy to możliwe żeby sąd w Polsce odmówił wydania ENA?

Postanowienie o zastosowaniu europejskiego nakazu aresztowania wydaje właściwy sąd okręgowy.

Robi to na wniosek prokuratury w postępowaniu przygotowawczym i na wniosek sądu trakcie procesu jak i w postępowaniu wykonawczym.

Niezmiernie rzadko zdarza się aby Sąd Okręgowy takiego wniosku nie uwzględnił. Jednakże czasami cuda się zdarzają.

Kiedy Sąd odmówi wydania ENA?

Aktualne orzecznictwo zarówno sądów w Polsce jak i sądów zagranicznych przychyla się do poglądu, że:

„Sądy państwa sygnatariuszy Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej z 13.06.2002r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób miedzy Państwami Członkowskimi (Dz. U. UE L 02.190.1, zam Dz.U.UE. L 2009.81.24 ) są zdania, że jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności za przestępstwo mniejszej wagi upłynął okres przez który nie podjęto efektywnych działań skierowanych na ujęcie skazanego, który zdążył ułożyć sobie życie za granicą, to przekazanie takiego obywatela w celu wykonania kary stanowi reakcję niewspółmierną, niezgodną z postanowieniami art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności„

Takie stanowisko zostało wyrażone w wyroku Westminster Court z 19.02.2014r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez SO w Płocku o sygn akt II Kop. 2/2010. Z podobnym poglądem można się spotkać również w sprawie SO w Płocku o sygn. akt II Kop 4/15

Co to jest przestępstwo mniejszej wagi?

Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, okolicznościami wpływającymi na charakterystykę danego czynu przestępczego jako wypadku mniejszej wagi są wyłącznie elementy strony przedmiotowo-podmiotowej danego czynu zabronionego.

Jak trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 września 2002 r., II KKN 79/00, LEX nr 56084

„od ponad 30 lat  konsekwentnie prezentowany jest w orzecznictwie pogląd, że o uznaniu konkretnego czynu zabronionego za wypadek mniejszej wagi decyduje całościowa ocena jego społecznej szkodliwości, jako zmniejszonej do stopnia uzasadniającego wymierzenie kary według skali zagrożenia ustawowego przewidzianego w przepisie wyodrębniającym wypadek mniejszej wagi, w kategorii przestępstw określonego typu. Na ocenie tej ważą przesłanki dotyczące zarówno przedmiotowej, jak i podmiotowej strony czynu.”

A tak po ludzku, normalnym językiem, z przestępstwem mniejszej wagi mamy do czynienia  gdy społeczna szkodliwość czynu nie jest tak duża by wymierzyć karę zgodnie z zakresem przewidzianym za przestępstwo w typie podstawowym, a z drugiej strony ta społeczna szkodliwość nie jest tak mała by sprawę umorzyć.

Poza tym przypadek mniejszej wagi musi być przewidziany przez przepis który w konkretnym przypadku stasujemy.

Przykładem może być art. 286 § 1 kk – oszustwo typ podstawowy – za które grozi kara pozbawienia wolności od  6 miesięcy do 8 lat i art. 286 § 3 kk – przewidujący przypadek mniejszej wagi – za który grozi kara pozbawienia wolności do 2 lat.

Odmowa wydania ENA z powodu niskiej kary

Do niedawna Polska słynęła z bardzo dużej ilości wydawanych europejskich nakazów aresztowania jak i z  tego, że wydawane były one w błahych sprawach.

Od pewnego czasu sytuacja ta się zmieniła, a sądy czasami odmawiają wydania ENA w sprawach w których zapadły bardzo niskie wyroki.

Zgodnie z treścią art. 607a k.p.k. w razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo popełnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywa na” terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo Sąd Okręgowy „może” wydać europejski nakaz aresztowania.”

Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje na to, że wydanie europejskiego nakazu aresztowania nie jest obligatoryjne.

Przepisy kodeksu postępowania karnego nie formułują wprawdzie w tym zakresie wyraźnych, dodatkowych przesłanek. Jednakże słuszna wydaje się interpretacja, w myśl, której Sąd rozpoznający wniosek winien ocenić celowość wydania europejskiego nakazu aresztowania.

Biorąc pod uwagę jak poważne konsekwencje rodzi wydanie ENA, a więc przede wszystkim pozbawienie wolności podejrzanego i to w obcym kraju, które ze względu na realizację procedur związanych z wykonywaniem ENA nie jest krótkotrwałe, jak i fakt, że dla ścigania przestępstwa angażuje się wiele instytucji zarówno krajowych, jak i zagranicznych oraz dodatkowo koszty jego wdrożenia i realizacji (tak: wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 02 lutego 2011 roku, sygn. akt XVIII Kop 4/11, niepubl, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, z dnia 17 marca 2011 roku, sygn. akt XIV Kop 12/11).

Zasada proporcjonalności

Należy, dodać, że szczególna procedura przekazania osoby poszukiwanej na podstawie ENA powinna być wprowadzana do wykonania tylko w przypadku czynów o takim stopniu społecznej szkodliwości, której wymaga uruchomienie tej wyjątkowej procedury (tak: wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2010 roku, sygn. akt IV Kop 51/10, niepubl.).

Przed wydaniem ENA należy rozważyć zatem szereg aspektów, w tym powagę przestępstwa, długość wyroku, czy istnieje alternatywne rozwiązanie, które mogłoby być mniej uciążliwe zarówno dla osoby poszukiwanej, jak i organu wykonującego nakaz oraz analizę kosztów i korzyści wynikających z wykonania ENA (sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wdrażania od 2007 r. decyzji ramowej Rady z dnia 13 czerwca 2002 roku w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi [SEK(2007) 979], EUR-Lex- 52007DC0407-EN).

 

 

 

← Poprzednie wpisy

Następne wpisy →