Damian Tomanek

adwokat

Jestem absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1999r. prowadzę wraz z żoną praktykę adwokacką. Od 2006r., tj. od czasu kiedy przepisy w tym zakresie zaczęły obowiązywać w Polsce, zajmuję się w praktyce Europejskim Nakazem Aresztowania. W tym czasie przebrnąłem przez góry ludzkich problemów i przyprowadziłem do spokojnej przystani dziesiątki osób które porwał sztorm polskiego wymiaru sprawiedliwości...
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Koronawirus w sądzie

Damian Tomanek        22 marca 2020        Komentarze (0)

Jak się okazuje koronawirus nie oszczędza nikogo. Jeden zarażony pracownik wymiaru sprawiedliwości może spowodować paraliż działalności całego sądu.

W Sądzie Rejonowym Katowice Wschód objęto kwarantanną 10 osób które miały bezpośredni kontakt z zarażonym sędzią. Natomiast na pozostałych pracowników padł blady strach. Podobno planują masowe pobyty na L4.

Więcej możesz przeczytać o tym tutaj.

Robi się coraz ciekawiej. Zastanawiam się, czy w sytuacji, gdy jeden z pracowników służby więziennej okaże się zarażony, a reszta przejdzie na kwarantannę lub L4, to czy osadzeni będą pilnowali  się sami.

***

O europejskim nakazie aresztowania w okresie zarazy przeczytasz tutaj >>

 

Europejski nakaz aresztowania w czasie zarazy

Damian Tomanek        21 marca 2020        Komentarze (0)

W dniu dzisiejszym słowo koronawirus jest odmieniane przez wszystkie przypadki, we wszystkich cywilizowanych językach.

Większość z nas zastanawia się jaki wpływ obecna sytuacja będzie miała  na przyszłe życie. Nie wiadomo kiedy pandemia się skończy. Postanowiłem zatem napisać kilka słów na temat, tego w jakiej sytuacji są osoby poszukiwane ENA w czasie zarazy.

Europejski nakaz aresztowania a koronawirus

Ponieważ wszystko dzieje się dynamicznie a zmiany następują z godziny na godzinę, to nie wiem czy jutro mój wpis będzie aktualny. Na dzień dzisiejszy sytuacja w polskich sądach wygląda tak, że odwołane są wszystkie  rozprawy, a decyzją władz sądowniczych, sądy mają wstrzymać wysyłkę korespondencji która zobowiązywałaby stronę do podjęcia jakichkolwiek czynności w określonym przez przepisy terminie.

Jest to zrozumiałe ponieważ adwokaci mają problemy z odbiorem i wysyłką poczty, kontaktem z klientami, niemożliwe jest przejrzenie akt w sądzie itd. Nie mniej jednak pracownicy administracyjni i sędziowie do pracy przychodzą. Oznacza to, że odbywają się posiedzenia niejawne oraz wykonywane są wszelkie czynności nie wymagające obecności stron.

Natomiast na podstawie ustawy o ustroju sądów powszechnych prezesi poszczególnych sądów okręgowych wydali zarządzenia w których zawarto „wykaz spraw pilny” rozpoznawanych, niezależnie od sytuacji, w trybie niecierpiącym zwłoki. Z takim wykazem spraw pilnych możesz zapoznać się tutaj.

W zakresie który nas interesuje do spraw pilnych należą między innymi:

  • sprawy w przedmiocie zastosowania i przedłużenia tymczasowego aresztowania;
  • sprawy zagrożone przedawnieniem karalności czynu albo przedawnieniem wykonania kary;
  • sprawy o umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub zastosowania wobec niego aresztu dla cudzoziemców;
  • sprawy w których wykonywana jest kara pozbawienia wolności albo inna kara lub środek przymusu skutkujący pozbawieniem wolności;
  • sprawy związane z wykonaniem Europejskiego Nakazu Aresztowania ( ENA).

Europejski nakaz aresztowania w czasie zarazy

Pandemia koronowirusa nie oznacza zatem, że osoby poszukiwane ENA  mogą spać spokojnie. Najlepiej przekonał się o tym mężczyzna zatrzymany w Lipce, o czym więcej możesz przeczytać tutaj.

Prawdopodobnie przekazywanie osób poszukiwanych pomiędzy poszczególnymi państwami ulegnie czasowemu wyhamowaniu, nie oznacza to jednak, że w sprawie europejskich nakazów aresztowania nic się nie dzieje.  Z doniesień medialnych wynika natomiast, że władza chce się „pozbyć” z zakładów karnych jak największej ilości osób osadzonych albowiem skupiska ludzi, w razie wybuchu epidemii, stanowią duże zagrożenie dla zdrowia i życia znajdujących się w nich osób.

Obecnie panująca sytuacja może być ( choć nie musi) dodatkowym argumentem przemawiającym za: odroczeniem wykonania kary ( więcej przeczytasz tutaj), uchyleniem zarządzenia o wykonaniu kary( więcej przeczytasz tutaj) przekazaniem wykonania kary za granicę ( więcej przeczytasz tutaj) itp.

Może watro spróbować właśnie teraz gdy ze względu na sytuację związaną z koronawirusem  istnieją przychylne warunki do zmniejszania ilości osób w zakładach karnych.

Za uporządkowaniem spraw z przeszłości właśnie teraz przemawia jeszcze jeden argument. Skoro nie ma rozpraw to Twój adwokat ma więcej czasu na to by spokojnie zająć się Twoją sprawą.

Niemcy nie realizują europejskiego nakazu aresztowania wydanego w Polsce

Damian Tomanek        06 marca 2020        Komentarze (0)

Niemcy nie realizują europejskiego nakazu aresztowania„Reforma polskiego sądownictwa” zafundowana nam przez obecnie panujące władze zaczyna przynosić efekty.

Otóż Sąd w Karlsruhe, powołując się  na zmiany wprowadzone w polskim prawie, odmówił realizacji wydanego przez polski sąd europejskiego nakazu aresztowania, wprost wskazując na brak gwarancji w Polsce do rzetelnego procesu.

Więcej możesz przeczytać o tym tutaj.

***

Przedawnienie wykonania wyroku łącznego

Damian Tomanek        23 lutego 2020        Komentarze (0)

Jędrek z Zakopanego był krewkim młodzieńcem. Równie krewki był Józek – jego najlepszy kolega ze szkolnej ławy. Gdy ktoś im wszedł w drogę walili po pysku nie wdając się w zbędną dyskusję. Chętni do bójki byli zarówno po pijaku jak i na trzeźwo.

Zdarzyło im się również zapalić od czasu do czasu trawkę. Jak któryś nie miał swojej, to chętnie drugi go  częstował a w razie większej potrzeby również  sprzedawał. Kiedyś Jędrek, po kilku piwach pokłócił się z dziewczyną i ze złości wsiadł w samochód, aby pojechać do Józka. Zanim dojechał gdziekolwiek zatrzymała go drogówka. W związku z tym, na własne życzenie w 2013r. złapał wyrok w zawieszeniu za jazdę samochodem po pijaku.

Józek, za którego Jędrek dałby sobie rękę obciąć, narozrabiał dużo więcej. Po paru latach dobrała się do niego w końcu policja. Jak się szybko okazało Józek miał charakter o twardości żelków Haribo. Ponieważ nie uśmiechało mu się spędzenie kilku lat za kratami, to poszedł na współpracę z organami ścigania.

Został tzw. „sześćdziesiątką”. Zaczął opowiadać  o wszystkim, a w tym również o wyczynach które miał na koncie wspólnie z Jędrkiem. Dzięki wyjaśnieniom najlepszego kolegi – który najlepszym kolegą być przestał – Jędrek dostał w 2016r. wyrok za dwa pobicia, a w następnym roku kolejny wyrok za handel narkotykami. Ponieważ działo się to w okresie próby, odwieszono mu również wyrok za jazdę po pijaku.

Jędrek – podobnie jak Józek – również nie miał zamiaru spędzić kilku lat za kratami, wobec czego spakował swoje manatki i wyjechał do Holandii.

Wyrok łączny

Po trzech latach pobytu za granicą został zatrzymany na podstawie ENA. Wówczas dowiedział się, że ma wyrok łączny, którego wykonanie przedawnia się w 2033r. (o przedawnieniu więcej możesz przeczytać tutaj). W internecie zaczął szukać różnych informacji na temat tego co można zrobić w jego sytuacji. Dowiedział się że na podstawie art. 103 kk termin przedawnienia wykonania jego kary to 15 lat. (nie dowiedział się że sąd może mu doliczyć dodatkowych 10 lat- o tym tutaj).

Zaczął dodawać 15 lat do każdego z wyroków i w żadnym wypadku nie wychodziła data 2033r. Dlaczego?

Ano dlatego, że sąd wydając europejski nakaz aresztowania policzył termin przedawnienia wykonania kary od dnia wydania wyroku łącznego, co miało miejsce w 2018r. Z takim sposobem podawania w europejskich nakazach aresztowania terminu przedawnienia wykonania kary objętej wyrokiem łącznym spotykam się bardzo często. Jest to jednak praktyka nieprawidłowa.

Bieg terminu przedawnienia wykonania kary, w razie wydania wyroku łącznego

Sprawa ta została już dawno uregulowana uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2003r., która do dziś wyznacza kierunek interpretacji art. 103 § 1 k.k. w zakresie biegu terminu przedawnienia wykonania kary w przypadku wydania wyroku łącznego. Sąd Najwyższy uznał, że termin przedawnienia wykonania kary pozbawienia wolności biegnie od uprawomocnienia się wyroku skazującego, niezależnie od tego, czy w późniejszym okresie zapadły orzeczenia modyfikujące jej wymiar.

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają następując względy: 

    • wnioski wynikające z wykładni językowej przepisu art. 103 § 1 k.k., w którym mowa jest o „wyroku skazującym”, utożsamianym ze skazaniem za konkretne przestępstwo,
    • przedawnienie ma głównie charakter materialnoprawny, przeto decydującego znaczenia nie mogą mieć przesłanki procesowe,
    • zarówno kara łączna, jak i wyrok łączny, to instytucje pozwalające na łagodzenie sytuacji skazanego w zakresie kar orzeczonych za kilka przestępstw lub w kilku wyrokach.

Uchwała I KZP 4/03 spotkała się z niemal pełną akceptacją w piśmiennictwie. Również A. Zoll, A. Marek i R. Góral ostatecznie podzielili argumenty Sądu Najwyższego i wycofali się z zajętego wcześniej stanowiska. Od tej pory przyjęli, że… 

bieg terminu przedawnienia wykonania kary, w razie wydania wyroku łącznego, rozpoczyna bieg od uprawomocnienia się wyroku skazującego wchodzącego w skład wyroku łącznego.

Co z tego wszystkiego wynika ?

Po pierwsze to, że Jędrek nie musi sobie zawracać głowy terminem przedawnienia wykonania swojej kary bo, niezależnie od błędnego podania tej daty przez sąd, jest on bardzo odległy.

Po drugie, aby prawidłowo obliczyć termin przedawnienia wykonania kary pozbawienia wolności najlepiej dysponować aktualną kartą karną w której są rozpisane wszystkie wyroki jednostkowe łącznie z datą ich uprawomocnienia. Prawidłowe określenia daty przedawnienia wykonania poszczególnych wyroków wchodzących w skład wyroku łącznego może mieć kolosalne znaczenie przed sądem zagranicznym który dysponuje tylko informacjami wynikającymi z ENA.

Po trzecie Jędrek powinien się udać do adwokata, który zaproponuje mu inne rozwiązanie jego problemów, np. przekazanie wykonania kary za granicę, odroczenie wykonania kary itp.

Ułaskawienie przez Prezydenta

Damian Tomanek        14 grudnia 2019        Komentarze (0)

Ułaskawienie przez PrezydentaNie miałem racji pisząc w poście z dnia 20 października 2019r. iż „ostatnia deska ratunku idzie na dno”. Więcej możesz przeczytać tutaj. W zasadzie to była przedostatnia deska ratunku.

Kiedy już wszystko zawiedzie bo przegrałeś sprawy o: uchylenie zarządzenia o wykonaniu kary (więcej możesz przeczytać tutaj), odroczenie wykonania kary (więcej możesz przeczytać tutaj), przekazanie wyroku do wykonania za granicę (więcej możesz przeczytać tutaj) itp., a dodatkowo wystawili za Tobą ENA, to nie pozostaje nic tylko siąść i płakać. Wtedy jednak może pojawić się prawdziwa  ostatnia deska ratunku, w postaci decyzji Prezydenta o ułaskawieniu.

Co to jest ułaskawienie

Ułaskawienie polega na ingerencji Prezydenta w orzeczoną przez sąd karę. Oznacza to, że  Prezydent posiada prawo łaski i w jego ramach może skazanego zwolnić całkowicie lub częściowo z odbywania kary, bądź też karę taką zmodyfikować, czyli np. zmniejszyć albo nawet zawiesić.

Kto może wystąpić z wnioskiem o ułaskawienie

Drogi wiodące do podjęcia przez Prezydenta takiej decyzji są dwie.

Pierwsza droga to „ułaskawienie z urzędu”, a druga to „ułaskawienie na wniosek”.

Ułaskawienie z urzędu

W pierwszym wypadku Prezydent sam może wpaść na taki pomysł i zastosować akt łaski. Obecnie nam panujący Prezydent, po objęciu swojego urzędu, był tak zapalony do stosowania prawa łaski, że zastosował go w stosunku do osób które jeszcze nie miały prawomocnego wyroku (sprawa Mariusza Kamińskiego – aktywisty PiS).

Taka nadgorliwość spotkała się z krytyką Sądu Najwyższego oraz wielu prawników którzy wskazywali na to, że nie można ułaskawić osoby niewinnej. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami każdą osobę uważa się za niewinną do póki nie zapadnie w stosunku do niej prawomocny wyrok skazujący. Jak się jednak okazało Prezydent Andrzej Duda wie lepiej.

Również Prokurator Generalny może przedstawić Prezydentowi akta sprawy wraz z wnioskiem o ułaskawienie. Przypadki takie nie są mi znane, choć prawdopodobnie jakieś były.

Ułaskawienie na wniosek

W drugim przypadku, aby uruchomić procedurę, to skazany bądź osoba mu najbliższa, muszą wystąpić z prośbą o ułaskawienie

Kto może złożyć prośbę o ułaskawienie

Do skierowania prośby o ułaskawienie upoważniony jest skazany, osoba uprawniona do składania na jego korzyść środków odwoławczych, czyli adwokat lub osoby najbliższe dla skazanego. Co rozumie się jako rodziców, dzieci biologiczne lub adopcyjne, rodzeństwo, małżonek i osoba pozostająca w wspólnym pożyciu.

Gdzie złożyć wniosek o ułaskawienie

Prośbę o ułaskawienie składamy do sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Sąd ten powinien wydać opinię (pozytywną lub negatywną) ale może też sprawę pozostawić bez dalszego biegu. Jeżeli od wyroku była wywiedziona apelacja to sąd I instancji przesyła akta do sądu odwoławczego, który również wydaje opinie.

Gdy opinie obu sądów są negatywną sprawę pozostawia się bez dalszego biegu, a w innych sytuacjach przesyła się akta Prokuratorowi Generalnemu, celem przedstawienia sprawy Prezydentowi.

Gdzie jest „pies pogrzebany”

Jeżeli nie jesteś członkiem rodziny, albo co najmniej kochanką lub kochankiem (w zależności od upodobań ) prominentnego działacza partii rządzącej, to Twoje szanse na „ułaskawienie z urzędu” są takie same jak szanse na lot w kosmos.

W przypadku „ułaskawienia na wniosek”, zanim Prezydent  przeczyta prośbę o ułaskawienie i się nad nią zastanowi, musisz przekonać sąd o tym, że zasługujesz na opinię pozytywną.

Aby nie sknocić sprawy od samego początku, to znający się na tego rodzaju sprawach adwokat, w sposób profesjonalny, powinien przygotować pisemną prośbę o ułaskawienie. Jeżeli jesteś poszukiwany europejskim nakazem aresztowania, oczywiście  nie stawisz się do sądu osobiście. Żeby zabezpieczyć swoje interesy to również na posiedzeniu powinien reprezentować Cię adwokat.

Kiedy prośba o ułaskawienie będzie skuteczna

Sądy opiniując prośbę o ułaskawienie oraz Prezydent podejmując ostateczną decyzję biorą pod uwagę: zachowanie  skazanego po wydaniu wyroku, rozmiar wykonanej już kary, stan zdrowia skazanego i jego warunki rodzinne, naprawienie wyrządzonej przestępstwem szkody oraz szczególne wydarzenia, jakie nastąpiły po wydaniu wyroku.

Łączna ocena humanitaryzmu, sprawiedliwości i racjonalności orzeczonej kary jest głównym kryterium ustalenia zasadności zastosowania ułaskawienia.

← Poprzednie wpisy

Następne wpisy →