Czy europejskie nakazy aresztowania wydane w Polsce zostaną zablokowane

Damian Tomanek        15 listopada 2020        Komentarze (0)

Czy ENA wydana w Polsce będzie
realizowana przez sąd w innym kraju

Tematem który często pojawia się w mediach jak i w moich rozmowach z klientami jest to, czy europejskie nakazy aresztowania wydawane  w Polsce będą realizowane przez inne kraje  europejskie.

Z różnych krajów mamy różne informacje. Wiadomości na ten temat dochodzą do mnie również od adwokatów zagranicznych z którymi współpracuję.

Jak wpływa naruszenie zasad praworządności
na realizację ENA

Przeciwko Polsce prowadzone jest przed organami europejskimi postępowanie o naruszenie zasad praworządności, ze względu na zmiany ustawowe dotyczące sądownictwa. Zmiany te spowodowały, iż niezawisłość sędziów została ograniczona.

Sytuacja taka powoduje, że sądy zagraniczne mają wątpliwości, co do tego czy osoba przekazana Polsce  na podstawie ENA będzie miała zapewniony rzetelny proces przeprowadzony przez niezawisłego sędziego.

Problem ten był po raz pierwszy przedmiotem oceny przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w 2018r. Spraw dotyczyła Polaka którego na podstawie europejskiego nakazu aresztowania miała wydać Irlandia.

Więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj. Obecnie z podobnym zagadnieniem wystąpił do Trybunału Sąd w Amsterdamie.

Rzecznik Generalny TSUE o ENA

Każde orzeczenie TSUE  poprzedzone jest opinią Rzecznika Generalnego TSUE. W opinii z 12.11.2020r. Rzecznik wyraził pogląd, że systemowe lub ogólne nieprawidłowości, jakie można było stwierdzić w odniesieniu do niezależności polskich sądów, nie pozbawiają ich charakteru organów sądowych.

W jego ocenie nie można zawieszać, z góry i automatycznie, wszystkich wydawanych europejskich nakazów aresztowania.

Rzecznik generalny zwrócił uwagę na to, że współpraca sądowa w sprawach karnych opiera się na zasadach wzajemnego uznawania i wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi i że odmowa wykonania ENA jest wyjątkową reakcją, która powinna odpowiadać wyjątkowym okolicznościom.

Prawo do rzetelnego procesu

To, że Polska stała się czarną owcą europejskiego systemu wymiaru sprawiedliwości jest niewątpliwym sukcesem PiS i wprowadzanych od 2015r. reform wymiaru sprawiedliwości. Jednakże nadzieja, że w związku z tym realizacja europejskich nakazów aresztowania wydawanych w Polsce zostanie całkowicie zablokowana jest przedwczesna i całkowicie nieuzasadniona.

W wyroku z 2018r TSUE wskazał że sąd powinien ustalić w pierwszej kolejności czy istnieje rzeczywiste ryzyko naruszenia prawa do rzetelnego procesu ze względu na nieprawidłowości dotyczące niezawisłości organów sądowych państwa wydającego nakaz.

W drugim etapie sąd powinien zweryfikować w konkretny sposób, czy istnieją poważne i uzasadnione podstawy, aby sądzić, że w przypadku przekazania osoby, której dotyczy wniosek, może zostać naruszone prawo do rzetelnego procesu.

Ponieważ zdanie Generalnego Rzecznika TSUE jest najczęściej podzielane w wyroku który wydaje następnie Trybunał, należy się spodziewać podobnego rozstrzygnięcia jak to z 2018r. W tym miejscu mógłbym ten wpis zakończyć.

Jak wykazać brak niezawisłości sądu w Polsce

Myślę jednak że osoby poszukiwane ENA są ciekawe w jaki sposób można wykazać, że w konkretnej sprawie może być naruszone prawo do rzetelnego procesu. Tego rodzaju argumenty muszą podnosić adwokaci zagraniczni przed zagranicznym sądem.

Z moich doświadczeń wynika jednak, że w znacznej większości argumenty przez nich przedstawiane mają charakter ogólnodostępnych doniesień prasowych zaczerpniętych z mediów. Inaczej mówiąc jest to za mało aby sąd zagraniczny odmówił realizacji ENA.

Zgodnie bowiem z wyrokim TSUE informacje  zaczerpnięte z mediów nie wystarczą by zostały spełnione kryteria o których mowa w wyroku z 2018r.

Aby jednak te ogólniki przenieść na płaszczyznę konkretnej sprawy przydatny jest adwokat w Polsce. Może on na przykład sprawdzić czy sędzia prowadzący konkretną sprawę nie objął swojego stanowiska z ‘namaszczenia’ Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustalonym po 2015r., a której legalność jest powszechnie kwestionowana.

Wychwycenie tej kwestii mogłoby posłużyć przed sądem zagranicznym jako dowód  na brak zapewnienia konkretnej osobie prawa do rzetelnego procesu prowadzonego przez niezawisłego sędziego. Sądowi zagranicznemu należy oczywiście również wytłumaczyć z jakich powodów kwestionowana jest legalność Krajowej Rady Sądownictwa –  ale to już jest robota dla adwokata.

Ograniczenie zasady specjalności

Damian Tomanek        01 listopada 2020        Komentarze (0)

Zasada specjalności ma swoje pierwotne umocowanie w  art. 27 ust. 2 decyzji ramowej.

Istota tej instytucji polega  na tym, że jeżeli Cię zatrzymano na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, to nie możesz być ścigany, skazany lub pozbawiony wolności za przestępstwo popełnione przed  przekazaniem, inne niż to, w związku z którym nastąpiło przekazanie.

Ograniczenie zasady specjalnosci - w UE

O zasadzie specjalności więcej możesz przeczytać tutaj.

Ochrona wynikająca z zasady specjalności może być jednak uchylona bądź ograniczona w wypadku, gdy wyrazi na to zgodę sąd państwa przekazującego.

Sprawa zaczyna się komplikować gdy wobec kogoś zostaje wydany więcej niż jeden europejski nakaz aresztowania, a na dodatek na przestrzeni paru lat osoba ta jest zatrzymywana i wydawana przez różne kraje.

Niejasność w tym zakresie była na tyle istotna, że sprawą musiał się zająć Trybunał Sprawiedliwości.

Z orzeczenia Trybunału wynika, że jeżeli ktoś został zatrzymany w jednym państwie i przekazany do państwa wystawiającego ENA, a następnie po odbyciu kary opuści ten kraj, to w wypadku wydania kolejnego ENA i zatrzymania w jeszcze innym kraju,  nie może powoływać się na zasadę specjalności, która miałaby zastosowanie przy pierwszym ENA.

Jeżeli chcesz poznać szczegóły w/w orzeczenia to możesz znaleźć je w artykule Ewy Skibińskiej znajdującym  się tutaj.

***

Tematy które mogą Cię zainteresować:

Przekazanie wykonania polskiego wyroku za granicę

Lista poszukiwanych europejskim nakazem aresztowania

Photo by Guillaume Périgois on Unsplash

Kto ściga poszukiwanych europejskim nakazem aresztowania

Damian Tomanek        11 października 2020        Komentarze (0)

Okazuje się, że Polacy mieszkający na emigracji imają się różnych zajęć. Przekrój zawodów które są wykonywane przez moich klientów jest duży i zaczyna się od pracowników fizycznych poprzez właścicieli firm, urzędników, a na menagerach i lekarzach skończywszy. Problemy z prawem mają też różne, od alimentów, oszustw przez narkotyki, aż po zabójstwa.

Nieczęsto jednak się słyszy o tym, że polski emigrant jest funkcjonariuszem zagranicznej policji.

Kto ściga poszukiwanych europejskim nakazem aresztowaniaZ artykułu który pojawił się na stronie Policja.pl pod tytułem „Opolscy policjanci namierzyli poszukiwanego ENA na Wyspach Brytyjskich” wynika, że są Polacy pracujący  w brytyjskiej policji.

Z zamieszczonego postu można się dowiedzieć, że jeden z nich zaangażowany jest w tropienie na terenie UK rodaków poszukiwanych europejskim nakazem aresztowania.

 

Jak wyrobić dowód osobisty przez internet

Damian Tomanek        28 sierpnia 2020        Komentarze (0)

Jedną z bolączek osób mieszkających za granicą jest utrata ważności polskich dokumentów.

Często słyszę pytanie:

Czy może Pan załatwić mi dowód osobisty lub paszport?

Wyjaśniam zatem poniżej jaka jest procedura wyrabiania nowych dokumentów tożsamości.

Jak wyrobić dowód osobisty przez internet - stary dowód

Jak wyrobić paszport

Aby wyrobić paszport należy złożyć stosowny wniosek w punkcie paszportowym, który z reguły mieści się w urzędzie wojewódzkim lub jego oddziale zamiejscowym na terenie Polski. Jest to jednak mało praktyczne rozwiązanie dla osób poszukiwanych ENA i na dodatek mieszkających za granicą.

Aby wyrobić  nowy paszport poza terenem Polski wystarczy udać się do konsulatu. Tam można załatwić wszelkie formalności i ostatecznie odebrać dokument. Wszystko to jest możliwe, o ile polski sąd bądź polski prokurator nie wydał stosownego postanowienia w którym zakazał wydawania osobie poszukiwanej paszportu.

Więcej możesz przeczytać o tym tutaj.

Drugim dokumentem którym można posługiwać się za granicą (na terenie UE) jest dowód osobisty. Wyrobienie nowego dowodu osobistego wiąże się ze znacznie większymi trudnościami. Po pierwsze można go wyrobić tylko na terenie Polski w wybranym urzędzie gminy.

Można to zrobić składając osobiście  wniosek na piśmie  lub za pośrednictwem internetu.

Jak wyrobić dowód osobisty przez internet

Do złożenia wniosku o dowód przez internet potrzebne jest posiadanie profilu zaufanego (eGO) lub już posiadanie e-dowodu, dzięki którym można potwierdzić tożsamość. Tu możesz uzyskać informacje, jak założyć profil zaufany lub jak korzystać z e-dowodu.

W celu zalogowania się e-dowodem, niezbędne jest założenie skrzynki ePUAP, która służy do komunikacji z urzędem. Tu możesz uzyskać informacje, jak założyć konto ePUAP.

Aby złożyć wniosek przez internet, po założeniu wymienionych narzędzi, należy przygotować login z hasłem do profilu zaufanego i telefon komórkowy lub podpis kwalifikowany albo e-dowód oraz zdjęcie w formie elektronicznej.

Czas oczekiwania to maksymalnie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Można w internecie sprawdzić, czy dowód osobisty jest gotowy.

Gdzie można odebrać dowód osobisty

Dowód odbiera się we wskazanym we wniosku przez siebie urzędzie. Przy odbiorze trzeba pokazać dotychczasowy dowód osobisty lub ważny paszport.

Podczas odbioru dowodu z warstwą elektroniczną (e-dowodu), można ustalić kody PIN do logowania – 4-cyfrowy kod PIN 1 oraz do podpisu osobistego – 6-cyfrowy kod PIN 2 (jeśli we wniosku zaznaczono odpowiednie pole).

Można też to zrobić później, w dowolnym urzędzie gminy.

Kto może złożyć wniosek
o wydanie dowodu osobistego

Ustawa o dowodach osobistych z dnia 6.08.2010r. nie przewiduje możliwości złożenia wniosku o wydanie dowodu przez pełnomocnika.

Artykuł 24 ust. 3 tej ustawy mówi, że wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się:

  1. osobiście w formie pisemnej lub
  2. w formie dokumentu elektronicznego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Kto może odebrać dowód osobisty

Artykuł  30 ust. 4 mówi, że odbioru dowodu osobistego może dokonać pełnomocnik legitymujący się pełnomocnictwem szczególnym do dokonania tej czynności, w przypadku gdy:

  1. wniosek o wydanie dowodu osobistego został złożony w trybie art.26ust.1;
  2. wnioskodawca, który złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego w siedzibie organu gminy, nie może osobiście odebrać dowodu osobistego z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej niedającej się pokonać przeszkody, która powstała po dniu złożenia tego wniosku. Przepis art.26ust.1stosuje się odpowiednio.

Polacy poszukiwani ENA 2020

Damian Tomanek        21 sierpnia 2020        Komentarze (0)

Polacy poszukiwani ENA  mają czego się obawiać. O tym jak w praktyce wyglądają zatrzymania osób ściganych europejskim nakazem aresztowania można przeczytać tutaj.

Nad tym, aby osobę ukrywającą się wytropić, a następnie zatrzymać pracują różnego rodzaju jednostki policji w wielu krajach i na wielu szczeblach.

Poczynając od dzielnicowych poprzez, tzw. “poszukiwaczy” w komendach powiatowych, a następnie Zespoły Poszukiwań Celowych przy komendach wojewódzkich, kończąc na jednostkach o charakterze międzynarodowym, takich jak INTERPOL, EUROPOL ale również i ENFAST.

Polacy poszukiwani ENA 2020 na swiecieW portalu realnefakty.pl ukazał się artykuł Przemysława Krauz opisujący okoliczności zatrzymania dwójki Polaków w Hiszpanii. Zatrzymani nie doczekali  na obczyźnie, aż nastąpi przedawnienie przestępstw których się dopuścili.

Pod artykułem zamieszczono również film pokazujący sposób w jaki do zatrzymania doszło. Więcej możesz przeczytać i zobaczyć tutaj.