Jeżeli jesteś poszukiwany europejskim nakazem aresztowania, możesz się spodziewać unieważnienia paszportu. Podstawą prawną do podjęcia takiej decyzji jest ustawa z dnia 27.01.2022 r. o dokumentach paszportowych.
Ponieważ interesują nas sprawy związane z paszportem z punktu widzenia osoby poszukiwanej, to inne zagadnienia wynikające z tej ustawy zostaną pominięte, jako niezwiązane z tematem.
Co to jest paszport
Dokument paszportowy jest dokumentem uprawniającym do przekraczania granicy oraz potwierdzającym obywatelstwo polskie i tożsamość posiadacza.
Wyróżniamy cztery rodzaje paszportów. Są to: paszport, paszport tymczasowy, paszport dyplomatyczny i paszport służbowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Komu przysługuje prawo do paszportu
Prawo do posiadania dokumentu paszportowego przysługuje każdemu obywatelowi polskiemu.
Pozbawienie lub ograniczenie prawa do posiadania dokumentu paszportowego może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie. Może to polegać albo na odmowie wydania nowego paszportu, albo na unieważnieniu paszportu, który już osoba poszukiwana posiada.
Odmowa wydania paszportu
Organ paszportowy, do którego wpłynął wniosek o wydanie dokumentu paszportowego, odmawia wydania dokumentu paszportowego:
1) na wniosek sądu prowadzącego przeciwko osobie ubiegającej się o dokument paszportowy postępowanie w sprawie karnej lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego lub prowadzącego postępowanie cywilne;
2) na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego.
Odmowa wydania dokumentu paszportowego następuje w drodze decyzji. Od decyzji o odmowie wydania dokumentu paszportowego wydanej w przypadkach, o których mowa wyżej nie przysługuje odwołanie.
Paszport tymczasowy
Mimo istnienia przesłanek odmowy wydania dokumentu paszportowego konsul może wydać paszport tymczasowy.
W przypadkach, o których mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2, mimo istnienia przesłanek uzasadniających odmowę wydania dokumentu paszportowego, konsul może wydać paszport tymczasowy ze względu na ważny interes osoby ubiegającej się o dokument paszportowy.
O wydaniu paszportu tymczasowego konsul informuje organ, który wystąpił z wnioskiem o odmowę wydania dokumentu paszportowego. To rozwiązanie jest szczególnie pomocne w przypadku gdy osoba nieposiadająca ważnego polskiego dokumentu tożsamości ma być przesłuchana w ramach toczącego się postępowania karnego przez konsula.
Unieważnienie paszportu
Paszport traci ważność w przypadkach określonych w art. 70 ustawy. Dla nas istotne jest to, że utrata ważności dokumentu paszportowego następuje na skutek wniosku złożonego przez:
1) sąd prowadzący przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego postępowanie w sprawie karnej lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, postępowanie w sprawie nieletniego lub prowadzącego postępowanie cywilne,
2) organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego.
Może zainteresować Cię jeszcze:
Paszport dyplomatyczny
Przeciętny zjadacz chleba ma niewielkie szanse na otrzymanie paszportu dyplomatycznego lub służbowego. Są jednak tacy, którzy paszport dyplomatyczny posiadali i został on unieważniony. Minister właściwy do spraw zagranicznych może unieważnić paszport dyplomatyczny lub paszport służbowy w okresie jego ważności w przypadku utraty przez jego posiadacza prawa do posiadania tego dokumentu.
Do najbardziej spektakularnych przypadków należy unieważnienie paszportu dyplomatycznego byłego Ministra Sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro przez Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego. Więcej możesz przeczytać tutaj.
Paszport dyplomatyczny został również unieważniony byłemu wiceministrowi Marcinowi Romanowskiemu, który jest poszukiwany europejskim nakazem aresztowania.
Wiele jednak wskazuje na to, że jeżeli za dwa lata w Polsce przejmą władze partie prawicowe, to role mogą się odwrócić.
Jak odzyskać paszport
Aby odzyskać prawo do posiadania paszportu, niezbędna jest zmiana decyzji organu, który wystąpił o unieważnienie lub odmowę wydania paszportu. Mówiąc prościej, adwokat winien uzgodnić z sądem lub prokuratorem, jakie warunki musi spełnić poszukiwany, aby decyzja blokująca paszport została cofnięta.
Damian Tomanek
adwokat
Zdjęcie: Kit (formerly ConvertKit)
***
Odszkodowanie za wyrok wydany przez neo-sędziego
Osoba skazana wyrokiem wydanym przez tzw. neo-sędziego ma możliwość wystąpienia o odszkodowanie, które może być zasądzone od Państwa polskiego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasbugu (ETPC) [Czytaj dalej…]
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }