Przedawnienie wyroku łącznego

Damian Tomanek        22 stycznia 2023        Komentarze (0)

Przedawnienie wykonania kary pozbawienia wolności

Na temat przedawnienia wykonania wyroku skazującego oraz przedawnienia wykonania wyroku łącznego, pisałem już wielokrotnie.

Więcej możesz przeczytać tutaj.

Temat ten stale powraca i budzi sporo kontrowersji.

Sprawy nie ułatwiają wprowadzone przez obecną władzę – w związku z Covid 19 – przepisy o zawieszeniu biegu terminów przedawnienia. Covid 19 przeszedł do historii, a bałagan prawny pozostał.

Chcąc unaocznić jak w praktyce działa przedawnienie wyroku łącznego opowiem historię Józefa K.

Historia jest prawdziwa, choć trochę pozmieniana i mocno uproszczona.

Chodzi o to, żeby osoby nie mające do czynienia na co dzień z prawem karnym były w stanie zrozumieć istotę sprawy.

Aby sprawy niepotrzebnie nie komplikować przyjąć należy, że do przedawnienia wykonania wyroków doszło zanim zaczęły obowiązywać przepisy o wstrzymaniu biegu przedawnienia z powodu Covid 19.

No to zaczynamy.

Przedawnienie wyroku łącznego

Wyrok łączny

Józef K. został skazany wyrokiem nr 1 w 1993r przez Sąd Rejonowy w Gdyni na karę 2 lat pozbawienia wolności.

Następnie wyrokiem nr 2 w 1994r. został skazany przez Sąd Rejonowy w Wejherowie na karę 3 lat pozbawienia wolności.

Józio nie potrafił spokojnie usiedzieć na miejscu i nawywijał jeszcze bardziej.

Wyrokiem nr 3, w 2001r., Sąd Okręgowy w Gdańsku przygrzmocił mu dodatkowo karę 4 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności.

Następnie w 2005r. ten sam Sąd Okręgowy w Gdańsku, połączył wszystkie trzy wyroki i wydał wyrok łączny w ramach którego postanowił wysłać Józefa K. za kratki na 7 lat.

Postępowanie wykonawcze

Jak większość moich klientów, Józio, zamiast do kryminału udał się na emigrację.

Postanowił realizować swoje plany życiowe, które nie pokrywały się z planami jakie miał dla niego Sąd Okręgowy.

Za granicą nasz bohater wygrzewał się na hiszpańskiej plaży, a polskie organy ścigania próbowały bezskutecznie doprowadzić go do zakładu karnego.

W takiej niezakłóconej harmonii mijały kolejne lata w trakcie których biegł termin przedawnienia wykonania wyroków.

Przepisy o przedawnieniu wykonania wyroku

Zgodnie z art. 103 § 1 pkt 2 kodeksu karnego nie można wykonać kary jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło 15 lat – w razie skazania  na karę pozbawienia wolności  nieprzekraczającą 5 lat.

Natomiast art. 15 § 3 kodeksu karnego wykonawczego wskazuje, że zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba że skazany uchyla się od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może przekroczyć 10 lat.

Mówiąc w uproszczeniu, okres przedawnienia wynosi 25 lat w przypadku gdy kara pozbawienia wolności nie przekracza 5 lat, a skazany uchyla się od jej odbycia.

W przypadku naszego Józefa w 2020r. kary nr 1 i 2 uległy przedawnieniu albowiem od uprawomocnienia się wykroków jednostkowych minęło więcej niż 25 lat.

W związku z tym adwokat Józefa wystąpił do Sądu Okręgowego w Gdańsku o rozwiązanie wyroku łącznego i umorzenie postępowania wykonawczego w zakresie przedawnionych wyroków nr 1 i 2.

Utrata mocy wyroku łącznego

Sąd Okręgowy w swoim postanowieniu stwierdził utratę mocy wyroku łącznego, ze względu na przedawnienie dwóch wyroków jednostkowych.

Swoje orzeczenie Sąd oparł o art. 575 kodeksu postępowania karnego, którego treść jest następująca:

§ 1 Jeżeli po wydaniu wyroku łącznego zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego, z chwilą jego uprawomocnienia się poprzedni wyrok łączny traci moc. 

§ 2 Jeżeli choćby jeden z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego ulega uchyleniu lub zmianie, wyrok łączny traci moc, a sąd w miarę potrzeby wydaje nowy wyrok łączny.

Zażalenie prokuratora

Na to postanowienie zażalenie złożył prokurator twierdząc, że termin przedawnienia należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku łącznego, a nie od uprawomocnienia się wyroków jednostkowych.

Zażalenie to rozpoznał Sąd Apelacyjny.

W bardzo elegancki i zawoalowany sposób, „przez kwiatki” Sąd Apelacyjny wyraził pogląd, że sprawa jest od dawna rozstrzygnięta, a co za tym idzie, prokurator powinien się stuknąć w łeb, a najlepiej wrócić do szkoły.

Doktryna i judykatura

W pisemnym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał między innymi, że:

W przedmiotowej sprawie, od dawna istnieje ugruntowane stanowisko doktryny jak i judykatury, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia wykonania kary w przypadku wydania wyroku łącznego, rozpoczyna się w odniesieniu do kary jednostkowej od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego wchodzącego w skład wyroku łącznego (uchwała SN z 25.03.2003r., I KZP 4/03, Biul. SN 2003/3, s. 19, oraz Zoll, Tarapata, Wróbel I/2, s. 839) za czym wprost przemawia iście procesowy charakter wyroku łącznego, nie zmieniający reguł dotyczących przedawnienia wykonania kary. ( postanowienie SA we Wrocławiu z 8.02.2010r. II AKzw 47/10, KZS 2010/7-8, s. 73) Dostrzec należy, że powiązanie początku biegu przedawnienia wykonania kary jednostkowej  z datą prawomocności wyroku łącznego byłoby rozwiązaniem rodzącym negatywne skutki prawne dla skazanego, a przecież u podstaw instytucji wyroku łącznego legło założenie zniwelowania  skutku prowadzenia przeciwko sprawcy w danym czasie kilku odrębnych postępowań zamiast jednego.

Sąd Apelacyjny jednak uchylił zaskarżone postanowienie ponieważ błędem było stwierdzenie w postanowieniu Sądu Okręgowego utraty mocy wyroku łącznego.

Taka utrata wynika z mocy samego prawa i nie ma podstawy prawnej do jej dodatkowego orzekania.

Należało natomiast umorzyć postępowanie wykonawcze w zakresie wyroków przedawnionych, czyli nr 1 i nr 2.

Tak też się ostatecznie stało.

Co dalej po orzeczeniu Sądu Apelacyjnego

Na dzień dzisiejszy sytuacja wygląda następująco:

  • Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w zakresie wykonania wyroku łącznego
  • Sądy rejonowe umorzyły postępowania wykonawcze w zakresie wyroków nr 1 i nr 2
  • Nadal toczy się przed Sądem Okręgowym postępowanie wykonawcze w zakresie wyroku nr 3, który do dnia dzisiejszego nie uległ przedawnieniu
  • Organy ścigania usiłują bezskutecznie doprowadzić Józia do zakładu karnego celem odbycia wyroku nr 3
  • Józef K dalej opala się na hiszpańskiej plaży, czekając aż wyrok nr 3 ulegnie przedawnieniu.

          Damian Tomanek
          adwokat

Photo by Tom Podmore on Unsplash

***

Aresztowanie na lotnisku

Okres Świąt Bożego Narodzenia oraz  Nowego Roku jak i wakacji, to zawsze czas żniw dla służb które poszukują osób  ściganych listami gończymi i europejskimi nakazami aresztowania.

Nie inaczej jest i w tym roku. Chęć odwiedzenia kraju, czy spędzenia świąt z rodziną, czasami zakłóca trzeźwe i rozsądne myślenie [Czytaj dalej…]

W czym mogę Ci pomóc?

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Grażyna Tomanek & Damian Tomanek w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 0 komentarze… dodaj teraz swój }

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Grażyna Tomanek & Damian Tomanek w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis: