Damian Tomanek

adwokat

Jestem absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1999r. prowadzę wraz z żoną praktykę adwokacką. Od 2006r., tj. od czasu kiedy przepisy w tym zakresie zaczęły obowiązywać w Polsce, zajmuję się w praktyce Europejskim Nakazem Aresztowania. W tym czasie przebrnąłem przez góry ludzkich problemów i przyprowadziłem do spokojnej przystani dziesiątki osób które porwał sztorm polskiego wymiaru sprawiedliwości...
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Europejski nakaz dochodzeniowy

Damian Tomanek        07 października 2017        Komentarze (0)

W dniu 4.10.2017r. wydawnictwo Wolters Kluwer opublikowało w systemie Lex bardzo ciekawy artykuł Krzysztofa Sobczaka na temat zbliżających się zmian w procedurze karnej, które dotyczą osób przebywających za granicą. Zapraszam do lektury.

Ustawa, której projekt przyjął we wtorek rząd, ma umożliwić polskim sądom, prokuraturze i policji wydawanie europejskiego nakazu dochodzeniowego. Pozwoli to na sprawne i skuteczne współdziałanie z krajami Unii Europejskiej w ściganiu przestępstw kryminalnych.

Rada Ministrów przyjęła 3 października br. projekt nowelizacji ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Jak wskazuje Ministerstwo Sprawiedliwości, które przygotowało projekt, dostosowuje on polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych.

Unijna dyrektywa wprowadza skuteczny system wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych między państwami Unii Europejskiej, jeśli chodzi o czynności dowodowe (dochodzeniowe), przez możliwość wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego (END).

Dyrektywa tworzy mechanizm sprawnego przekazywania wniosków o dokonanie czynności dowodowych oraz zwrotnego przekazywania ich wyników, nie nakładając na polskie organy obowiązku przeprowadzenia dowodów niewskazanych w ustawie lub niedopuszczalnych w sprawach krajowych. Dyrektywa umożliwia organom państw UE złożenie wniosku o przeprowadzenie dowolnej czynności dochodzeniowej, która jest dopuszczalna, zgodnie z ich prawem krajowym. Ograniczenie stanowią jedynie wymienione przesłanki odmowy wykonania END, a także możliwość wykonania innej, analogicznej czynności w przypadku, w którym wnioskowana czynność byłaby niedopuszczalna z punktu widzenia prawa państwa wykonującego.

Europejski nakaz dochodzeniowy zastąpi dotychczasowe postępowanie w sprawie zabezpieczenia dowodów wyłącznie w stosunkach z tymi państwami, które związane są dyrektywą. Dzięki przepisom zawartym w dyrektywie, polski sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze będzie mógł wystąpić z wnioskiem do innego państwa UE o przeprowadzenie dowodu znajdującego się w tym państwie. Analogicznie – państwa UE będą mogły występować do Polski o przeprowadzenie dowodu znajdującego się na terytorium naszego kraju. Wydanie END przez inny organ ścigania niż prokurator będzie wymagało zatwierdzenia przez prokuratora.

Projekt przewiduje też uregulowanie kwestii wystąpienia przez polski sąd, prokuratora lub organ prowadzący dochodzenie (np. Policję, Straż Graniczną, Krajową Administrację Skarbową) do państwa Unii Europejskiej o wykonanie END. Chodzi o przeprowadzenie dowodu lub uzyskanie jego wyników, jeżeli dowód taki został już w tym państwie przeprowadzony – do celów postępowania karnego prowadzonego w Polsce. Określono także procedurę związaną z wystąpieniem państwa Unii Europejskiej do właściwego organu polskiego o wykonanie europejskiego nakazu dochodzeniowego.

Projektowana nowelizacja ustawy dopuszcza także możliwość wydania END przed formalnym wszczęciem postępowania przygotowawczego, na etapie postępowania sprawdzającego oraz czynności operacyjno-rozpoznawczych, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (np. ustawy o Policji, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu). Dzięki temu organ prowadzący postępowanie będzie mógł pozyskać dowody bądź informacje konieczne do podjęcia decyzji o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.

W projekcie przewidziano również szczególny przepis dotyczący wydania END w sytuacji kontroli i utrwalania treści rozmów telefonicznych oraz utrwalania (przy użyciu środków technicznych) treści innych rozmów lub przekazów informacji, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.

Znowelizowane przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Jak odsiedzieć polski wyrok za granicą

Damian Tomanek        01 października 2017        30 komentarzy

Co raz większą popularności wśród naszych rodaków przebywających poza Polską, cieszy się temat ewentualnej możliwości przekazania wyroku wydanego w Polsce do wykonania za granicę.

W uproszczeniu mówiąc: Panie Mecenasie, jestem poszukiwany ENA, mam wyrok do odsiedzenia w Polsce,  mieszkam od par lat  w UK i tam chcę go odsiedzieć. Co możemy z tym zrobić ?

Ilość maili i telefonów w tej sprawie systematycznie rośnie. Temat ten pojawia się zwłaszcza sytuacji gdy wszelkie możliwości wstrzymania wykonania kary pozbawienia wolności w oparciu o polskie przepisy zostały całkowicie wyczerpane.

O sprawie tej pisałem już jakiś czas temu tutaj, ale ze względu na zwiększone zainteresowanie wracam do tematu.

Jak odsiedzieć polski wyrok za granicą

Jak odsiedzieć polski wyrok za granicą – dlaczego to takie trudne?

W dalszym ciągu ograniczenie czasowe dotyczy daty 5.12.2011r.

Wyroki które uprawomocniły się przed tą datą nie mogą być przekazywane do wykonania za granicę. Jednakże od 2011 roku minęło już sporo czasu i co raz więcej wyroków nadaje się do przekazania.

Czytaj dalej >>>

Europejski nakaz aresztowania – coraz popularniejszy

Damian Tomanek        10 września 2017        Komentarze (0)

Jakiś czas temu na łamach Rzeczpospolitej ukazał się ciekawy artykuł Agaty Łukaszewicz na temat tego, jak obecnie działa europejski nakaz aresztowania. Zapraszam do lektury. Artykuł można przeczytać tutaj.

Prawa zatrzymanego na podstawie ENA

Damian Tomanek        02 września 2017        Komentarze (0)

Do czego ma prawo zatrzymany na podstawie ENA? Takie pytanie zawsze pada w rozmowie z osobą która wie, że może być za nią wystawiony europejski nakaz aresztowania.

Jeżeli zatem przebywasz poza granicami Polski i wiesz, że masz coś „za uszami” to  powinieneś znać swoje prawa, na wypadek zatrzymania. Prawa te określone są w Decyzji Ramowej Rady Europy z 2002r. o europejskim nakazie aresztowania i w przepisach karnych poszczególnych państw.

Uprawnienia osoby zatrzymanej określone w art. 11 Decyzji Ramowej są nadzwyczaj skromne albowiem ograniczają się zaledwie do dwóch punktów.

  1. W momencie aresztowania osoby, której dotyczy wniosek, wykonujący nakaz właściwy organ sądowy, zgodnie z prawem krajowym, powiadamia tę osobę o europejskim nakazie aresztowania i jego treści, a także o możliwości wyrażenia przez tę osobę zgody na jej przekazanie wydającemu nakaz organowi sądowemu.

  2. Osoba, której dotyczy wniosek aresztowana w celach wykonania europejskiego nakazu aresztowania ma prawo do korzystania z pomocy prawnej i z pomocy tłumacza zgodnie z prawem krajowym wykonującego nakaz Państwa Członkowskiego.

Znacznie bardziej rozbudowane są uprawnienia zatrzymanego w przepisach wewnętrznych poszczególnych państw. W Polsce zostało wydane w tym celu specjalne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15.06.2015r. w którym określono jednolity wzór pouczenia o prawach zatrzymanego na podstawie ENA.

Osobie zatrzymanej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania przysługują wymienione poniżej uprawnienia:

  1. Prawo do informacji o przyczynie zatrzymania i do bycia wysłuchanym (art. 244 § 2)1).

  2. Prawo do składania wyjaśnień, odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania, bez konieczności podania przyczyn odmowy (art. 175 § 1), oraz prawo do złożenia lub odmowy złożenia oświadczenia w swojej sprawie (art. 244 § 3).

  3. Prawo do niezwłocznego kontaktu z adwokatem  i bezpośredniej z nimi rozmowy (art. 245 § 1).

  4. Prawo do korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy. Jeżeli zatrzymany wykaże, że nie stać go na obrońcę, sąd może wyznaczyć obrońcę z urzędu (art. 78 § 1).

  5. Jeżeli zatrzymany nie zna wystarczająco języka polskiego – prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza (art. 72 § 1).

  6. Prawo do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania i do przeglądania akt w zakresie dotyczącym przyczyn zatrzymania (art. 244 § 3).

  7. Prawo do zawiadomienia osoby najbliższej lub innej wskazanej osoby, jak również pracodawcy, szkoły, uczelni, dowódcy oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem zatrzymanego albo przedsiębiorstwem, za które jest on odpowiedzialny, o zatrzymaniu (art. 245 § 2, art. 261 § 1, 2 i 3). O zatrzymaniu Policja zawiadamia organ prowadzący przeciwko zatrzymanemu postępowanie w innej sprawie, o ile o nim wie (art. 261 § 2a).

  8. Jeżeli zatrzymany nie jest obywatelem polskim – prawo do kontaktu z urzędem konsularnym lub z przedstawicielstwem dyplomatycznym państwa, którego jest obywatelem. Jeżeli nie posiada żadnego obywatelstwa – prawo do kontaktu z przedstawicielem państwa, w którym zatrzymany mieszka na stałe (art. 612 § 2). W przypadku zastosowania tymczasowego aresztowania zawiadamia się urząd konsularny lub przedstawicielstwo dyplomatyczne państwa, którego tymczasowo aresztowany jest obywatelem (art. 612 § 1). Jeżeli przewiduje to umowa konsularna między Polską a państwem, którego zatrzymany jest obywatelem, właściwy urząd konsularny lub przedstawicielstwo dyplomatyczne zostaną poinformowane o zatrzymaniu również bez jego prośby.

  9. Prawo do wniesienia do sądu zażalenia na zatrzymanie w terminie 7 dni od dnia zatrzymania. W zażaleniu można się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania (art. 246 § 1).

  10. Prawo do natychmiastowego zwolnienia, jeżeli przyczyny zatrzymania przestały istnieć, albo po upływie 48 godzin od chwili zatrzymania, o ile zatrzymany nie zostanie w tym czasie przekazany do dyspozycji sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. W wypadku przekazania do dyspozycji sądu zatrzymany zostanie zwolniony, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania nie zostanie mu doręczone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania (art. 248 § 1 i 2).

  11. Prawo do informacji o treści europejskiego nakazu aresztowania (art. 607k § 2) oraz do otrzymania jego odpisu wraz z tłumaczeniem oraz z zawiadomieniem o posiedzeniu sądu w sprawie przekazania i tymczasowego aresztowania. Jeżeli ze względu na szczególne okoliczności nie sporządzono tłumaczenia, sąd zarządza jego sporządzenie albo informuje o treści europejskiego nakazu aresztowania (art. 607l § 1a).

  12. Prawo do złożenia oświadczenia w sprawie przekazania oraz prawo do wyrażenia zgody na przekazanie i zgody na ściganie za inne przestępstwa niż objęte wnioskiem o przekazanie, a także zgody na wykonanie kary pozbawienia wolności lub środków polegających na pozbawieniu wolności za te przestępstwa (art. 607l § 2). Zgoda nie może być cofnięta. Skutkiem wyrażenia zgody jest przyspieszenie postępowania w sprawie europejskiego nakazu aresztowania (art. 607k § 2, art. 607l § 2, 607m § 1 i 1a, art. 607n § 1).

  13. Prawo do wniesienia zażalenia na przekazanie w terminie 3 dni od dnia ogłoszenia postanowienia, zaś w wypadku niedoprowadzenia zatrzymanego na posiedzenie sądu – od dnia doręczenia postanowienia (art. 607l § 3).

  14. Dostęp do niezbędnej pomocy medycznej.

Na wniosek państwa, które wystąpiło z europejskim nakazem aresztowania, możliwe jest zastosowanie tymczasowego aresztowania na okres nie dłuższy niż 7 dni przed wpłynięciem europejskiego nakazu aresztowania oraz następnie na okres niezbędny do przekazania, nie dłużej niż na 100 dni (art. 607k § 3 i 3a).

Powyższy wzór pouczenia o uprawnieniach jest przepisem polskim i obowiązuje na terenie Polski. Natomiast podobne, choć nie koniecznie identyczne, uprawnienia będą przysługiwały zatrzymanemu w innych krajach Unii Europejskiej. Natomiast prawa zatrzymanego opisane w art. 11 Decyzji Ramowej stanowią minimum uprawnień jakie przysługują zatrzymanemu na podstawie ENA i będą w każdym państwie Unii Europejskiej takie same.

 

Krajowy Rejestr Karny

Damian Tomanek        12 sierpnia 2017        Komentarze (0)

Wakacje jak i święta to zawsze są okresy „żniw” dla służb poszukujących osób ściganych  na podstawie ENA. W tym czasie ludzie częściej podróżują, co wiąże się z częstszym przekraczaniem granic, pobytem na lotniskach, czy też z częstszymi, zwykłymi kontrolami drogowymi.

Przed wybraniem się w podróż warto jednak sprawdzić czy wakacje się nie przedłużą. Przed chwilą odebrałem telefon od pani – nazwijmy ją Agnieszka – która błagała o pomoc ponieważ jej mąż został zatrzymany przez policję na lotnisku w Luton. Opowiedziała mi następującą historię:

Mąż wyjeżdżając z Polski parę lat temu wiedział, że ma nie spłacony kredyt bankowy. Ponieważ kwota nie była zbyt duża, a sprawa nie wydawała się zbyt poważna myślał, że z czasem wszystko „przyschnie” i jak komornik umorzy egzekucję, to bank o sprawie zapomni. Jak się okazało bank nie zapomniał.

Ponieważ w tym roku chcieliśmy lecieć na wakacje do Hiszpanii postanowił sprawdzić czy nie jest przypadkiem poszukiwany. Zadzwonił do Pana z prośbą o sprawdzenie. Podana przez Pana cena wydała mu się jednak wygórowana, w związku z czym postanowił poszukać innego prawnika, który dokona takiego sprawdzenia taniej.

Mąż po prostu chciał zaoszczędzić. Oczywiście w internecie kancelarii adwokackich jest zatrzęsienie. Znalazł Panią Mecenas, która za kwotę o połowę niższą, podjęła się tych czynności. Uzyskała dokument z Krajowego Rejestru Karnego w którym była jedynie informacja o poszukiwaniu męża polskim listem gończym.

Po uzyskaniu tego dokumentu wyjaśniła, że skoro nie ma informacji o poszukiwaniu europejskim nakazem aresztowania, to do Hiszpanii spokojnie możemy lecieć. Nie może lecieć tylko do Polski”.

Dalszy ciąg tej historii już znacie. Z opowieści tej jednak płyną trzy wnioski:

Po pierwsze – Krajowy Rejestr Karny to nie wszystko. W Krajowym Rejestrze Karnym nie ma informacji o poszukiwaniu europejskim nakazem aresztowania. Aby się tego dowiedzieć adwokat musi podjąć dodatkowe czynności sprawdzające.

Po drugie – sprawdziłem stronę internetową Pani Mecenas, która udzieliła ewidentnie błędnej porady prawnej, skutkującej „lądowaniem” męża Pani Agnieszki w więzieniu, zamiast w Hiszpanii. Ze strony internetowej Pani Mecenas wynikało, że świadczy pomoc prawną w zakresie prawa rodzinnego, cywilnego, administracyjnego, karnego, ubezpieczeń społecznych itd. Lista specjalizacji obejmowała wszystkie możliwe dziedziny prawa.

I tu już powinna się zapalić klientowi „czerwona lampka”.  Jest to bowiem najlepszy przykład, prawdziwości powiedzenia, że jak ktoś zna się na wszystkim, to tak naprawdę nie zna się na niczym.

Po trzecie – mąż Pani Agnieszki postanowił zaoszczędzić, co mu się niewątpliwie udało, bo najbliższe dwa lata ma szanse spędzić w zakładzie karnym na koszt Skarbu Państwa.

← Poprzednie wpisy

Następne wpisy →